Plankote nedir?
Plankote, bir parselin veya çalışma alanının mevcut yüksekliğini büyük ölçekte gösteren haritadır. Üzerinde kot noktaları, eşyükselti eğrileri, şev ve duvar gibi kırıklar, varsa yapı tabanı ve yol bağlantısı bulunur. Amaç araziyi süslemek değil, tasarımın oturacağı yüzeyi tanımlamaktır.
Türkiye pratiğinde plankote çoğu zaman 1/200, 1/500 veya 1/1000 ölçeğinde istenir. Ölçek, yapının hassasiyetine ve idarenin dosyasına göre seçilir. Küçük bir villa parseli ile uzun bir yol koridoru aynı ölçeği taşımaz.
Plankote hangi amaçlarla hazırlanır?
- Yapı oturumunun mevcut zemine göre kurulması
- Kazı, dolgu ve tesviye miktarının görülmesi
- Yol, bahçe ve komşu parsel bağlantısının kotunun alınması
- Drenajın hangi yöne akacağının anlaşılması
- İmar ve uygulama projesine altlık olması
Plankote hangi projelerde kullanılır?
Konut, site, sanayi platformu, tarım tesviyesi, yol, altyapı koridoru, enerji hattı ve hafriyat işleri plankote ister. Düz görünen bir ova da, dik bir Karadeniz yamacı da ölçülür; değişen şey nokta sıklığıdır.
Plankote ölçümü nasıl yapılır?
Önce işin amacı, ada-parsel, yaklaşık alan ve istenen ölçek netleşir. Ofiste koordinat sistemi konuşulur. Türkiye’de uygulamada sık karşılaşılan sistem TUREF tabanlı TM dilimleridir. Hangi dilimin kullanılacağı, komşu pafta ve idare isteğine göre baştan yazılır.
Sahada önce kontrol, sonra ayrıntı ölçülür. Açık arazide GNSS hem konumu hem kotu taşır. Bina arası, ağaç altı ve sert şevde total station ayrıntıyı tamamlar. Ofiste noktalar ayıklanır, kırıklar çizilir, eşyükselti oluşturulur.
Arazi keşfi ve saha ölçümü
Keşif, arazinin örtüsünü, eğimini, yapılaşmasını ve ulaşımını görür. Fotoğrafta düz duran bir tarla, kanal ve sırtlarla bölünmüş olabilir. Keşif yapılmadan verilen süre, ancak yaklaşık bir aralıktır.
Kot ve yükseklik verilerinin değerlendirilmesi
Ham nokta, harita değildir. Ofiste hatalı veya örtüye takılmış okumalar ayıklanır. Yol, şev dibi, şev üstü, duvar dibi ve yapı tabanı ayrı tutulur. Tek bir ortalama kot, eğimli parselde hem temeli hem drenajı yanıltır.
Eş yükselti eğrilerinin gösterimi
Eşyükselti, aynı yükseklikteki noktaları birleştiren eğridir. Aralık 0,25 m, 0,50 m veya 1 m gibi değerler alabilir. Aralık, ölçek ve eğime göre seçilir. Dik arazide geniş aralık şevi gizler. Düz ova da ise dar aralık, anlamsız bir çizgi yığını da üretebilir. Seçim teklifte yazılır.
Arazi eğiminin değerlendirilmesi
Eğim, iki kot arasındaki yükseklik farkının yatay mesafeye oranıdır. Sıklaşan eğriler eğimin arttığını gösterir. Şev, duvar ve teras bu eğrinin doğal devamı değildir; kırık hat olarak çizilir. Eğrinin duvarın içinden geçmesi, çizimin okunmasını bozar.
Sayısal arazi modeli ve üç boyutlu gösterimler
Noktalar ve kırıklar bir yüzey oluşturur. Bu yüzey sayısal arazi modelidir. Üç boyutlu görünüm, eğimi anlatmak için kullanılır. Model, jeolojik taşıma gücünü veya zemin sınıfını söylemez. O ayrı bir incelemedir.
Plankote ile halihazır harita arasındaki farklar
| Konu | Plankote | Halihazır harita |
|---|---|---|
| Asıl soru | Arazi ne kadar yüksek ve nasıl eğimli? | Bugün arazide ne var? |
| İçerik | Kot, eşyükselti, şev, platform | Yapı, yol, sınır, bitki örtüsü, altyapı izi |
| Tipik kullanım | Tasarım, tesviye, hafriyat | İmar, planlama, mevcut durum dosyası |
| Birlikte kullanım | Birçok proje iki ürünü birden ister. Biri diğerinin yerine konmaz. | |
Ayrıntılı karşılaştırma için plankote ve halihazır farkı yazısına bakabilirsiniz.
Plankote ile kübaj hesabı arasındaki ilişki
Kübaj, mevcut yüzey ile proje yüzeyi arasındaki toprak hacmidir. Sağlıklı hacim, sağlıklı mevcut yüzeye bağlıdır. Plankote bu mevcut yüzeyi kurar. Proje kotları yoksa kübaj hesaplanamaz. İkisi ayrı iş kalemidir ve birlikte istenebilir. Konunun devamı plankote ve kübaj sayfasındadır.
İnşaat ve proje hazırlığında kullanım
Mimar ve inşaat mühendisi, temel kotunu, giriş kotunu ve hafriyat sınırını plankoteden okur. Aplikasyon ise bu karar arazide işaretlendikten sonra devreye girer. Sıra çoğu işte şöyledir: plankote, proje, aplikasyon, yapım sırasında kontrol ölçüsü.
İş akışı ve hizmet aşamaları
- Talep: ada, parsel, amaç, alan, varsa tapu ve kroki
- Kapsam: ölçek, aralık, koordinat, saha süresi
- Saha: kontrol ve ayrıntı ölçüsü
- Ofis: ayıklama, kırık, eşyükselti, pafta
- Teslim ve gerekirse düzeltme
Teslim edilebilecek dosya
Çizim, ofiste Netcad ve AutoCAD Civil 3D ile üretilir. Dosya biçimi, ölçek ve pafta düzeni işin amacına göre teklifte kararlaştırılır. Baskı veya sayısal teslim, kullanan meslek grubunun açabildiği biçimde seçilir.
Plankote fiyatını etkileyen unsurlar
- Alan ve parselin şekli
- Eğim, şev ve teras
- Ağaç, yapı ve görüş
- Ulaşım ve çalışma izni
- Ölçek, eşyükselti aralığı ve koordinat sistemi
- Kübaj veya halihazırın aynı işe eklenmesi
Bedelin nasıl kurulduğunu plankote fiyatını ne belirler yazısında açtık. Sitede sabit bir fiyat listesi yoktur.
Teklif almak için gereken bilgiler
Ada ve parsel, il ve ilçe, yaklaşık alan, işin amacı ve arazinin eğimli ya da yapılaşmış olup olmadığı ilk görüşme için yeterlidir. Varsa tapu ve kroki WhatsApp’tan eklenebilir. Listeyi teklif bilgileri sayfasında topladık.
Sık sorulan sorular
Plankote ile halihazır harita aynı şey midir?
Değildir. Plankote arazinin yükseklik düzenini, halihazır harita ise yapı, yol ve mevcut kullanımı daha geniş anlatır. Birçok imar dosyası ikisini birlikte ister.
Ölçek ve eşyükselti aralığı baştan belli midir?
Sık istenen ölçekler 1/200, 1/500 ve 1/1000 bandındadır. Aralık eğime ve tasarımın okuyacağı ayrıntıya göre seçilir. İkisi de teklifte yazılır.
Hangi alet kullanılır?
Açık arazide kontrol ve kot için GNSS, yapı arası, örtü altı ve sert şevde total station kullanılır. Drone veya lazer tarama, iş gerçekten gerektiriyorsa ayrıca kapsamlanır.
Fiyat neden alana göre düz bir tarife değildir?
Eğim, örtü, yapılaşma, ulaşım, koordinat sistemi ve istenen ürün süreyi değiştirir. Aynı metrekare iki parselde aynı iş değildir.
Teslim ne kadar sürer?
Saha günü ile ofis süresi işin büyüklüğüne göre değişir. Tarih, kapsam netleşince söylenir; genel bir gün sayısı verilmez.
Kübaj plankotenin içinde midir?
Kendiliğinden değildir. Kazı-dolgu hesabı, mevcut yüzey ile proje yüzeyini karşılaştıran ayrı bir iştir. İkisi birlikte istenebilir.